Beklenmedik bir düşme, spor yaparken alınan bir darbe veya talihsiz bir kaza... Bir anda ağzınızdan fırlayan veya kırılarak yere düşen bir dişi gördüğünüzde büyük bir panik yaşamanız çok doğaldır. O anki endişeyle pek çok kişi o dişin artık "çöp" olduğunu ve tek çarenin uzun sürecek protetik işlemler ya da implant tedavisi olduğunu düşünür. Oysa bilmeniz gereken harika bir haberimiz var: Köküyle birlikte yerinden fırlayan veya büyük bir parçası kırılan kendi doğal dişiniz, doğru ilk yardım adımlarını izlediğiniz takdirde çoğu zaman yerine geri yerleştirilebilir veya kusursuzca yapıştırılabilir. Tıp dilinde avülsiyon (dişin yerinden çıkması) olarak adlandırdığımız bu kriz anında, o dişi kurtarmak sizin olay yerinde yapacağınız müdahaleye ve kliniğe ne kadar hızlı ulaştığınıza bağlıdır. Peki, böyle bir durumda sakin kalıp neleri yapmalı ve nelerden kesinlikle uzak durmalısınız?
➡ Dişi Kökünden Değil, Sadece Tepe (Kuronal) Kısmından Tutun Yere düşen dişi bulduğunuzda yapacağınız ilk ve en kritik hamle onu nasıl tuttuğunuzdur. Dişin kök kısmında (kemik içinde kalan sivri bölüm), dişi çene kemiğine bağlayan ve canlı kalması gereken mikroskobik hücreler bulunur. Eğer dişi kökünden tutarsanız bu hücreler zarar görebilir. ve dişin yerine tutunma şansını azaltabilir. Dişi her zaman ağızda görünen beyaz çiğneme yüzeyinden nazikçe tutmalısınız. ➡ Peçeteye Sarmak ve Sabunla Yıkamak En Büyük Hatadır! Hastalarımızın en sık yaptığı hata, yere düşüp kirlenen dişi sabunlu suyla yıkamak, ovalamak veya kuruması için bir kağıt havluya/peçeteye sarmaktır. Kuru bir peçete, diş kökündeki canlı dokuların saniyeler içinde kuruyup ölmesine neden olur. Çeşme suyu ise hücrelerin içine hızla girerek onların şişip patlamasına yol açar. Diş çok kirliyse sadece bardak içindeki temiz suya batırıp çıkararak hemen koruma aşamasına geçmelisiniz. ➡ Dişi Koruyan Taşıyıcı: Bir Bardak Soğuk Süt Yerinden fırlayan dişi kliniğe canlı bir şekilde ulaştırmanın en güvenilir ve kolay yolu onu soğuk sütün içine bırakmaktır. Süt, içerdiği proteinler, antibakteriyel özellikler ve pH dengesi sayesinde diş kökündeki hücreleri 2 saate kadar canlı tutabilen mükemmel bir ortamdır. Eğer süt bulamıyorsanız, dişi yanağınızın içinde (tükürükle temas edecek şekilde) tutarak kliniğe gelebilirsiniz. Ancak yutma tehlikesine karşı, özellikle çocuklarda bu yöntem yerine süt veya eczaneden alınacak serum fizyolojik tercih edilmelidir. ➡ Sadece Kırılan Parçaları da Atmayın Eğer dişiniz kökünden çıkmadıysa ama darbe sonucu yarısı kırılarak yere düştüyse, o kırık parçayı da aynı şekilde sütün içine koyarak hekime ulaştırın. Özel dental yapıştırıcılar sayesinde (bonding yöntemleri), kırılan diş parçasını eski haiyle yerine yapıştırılabilir. Bu sayede dişin kendi doku bütünlüğü ile kalması sağlanabilir ve ekstra protetik tedavilere gerek kalmadan, tamamen kendi orijinal dişinizle hayatınıza devam edebilirsiniz.
Yerinden çıkan bir diş için tedavi başarısı sürecinde zaman kelimenin tam anlamıyla en önemli etkendir. Olay anından itibaren ilk 30 ila 60 dakika içinde kliniğe ulaştığınızda, o dişin yuvasına yerleştirilip yeniden kemiğe kaynama (reimplantasyon) başarı oranı %90'ların üzerindedir. Saatler geçtikçe bu ihtimal ne yazık ki düşer. Klinik Trabzon Ağız ve Diş Sağlığı olarak, beklenmedik dental travmalarda kendi doğal dişinizi ağızda tutmak en büyük önceliğimizdir. Çocuğunuzun veya sizin başınıza böyle talihsiz bir kaza geldiğinde; panik yapmadan dişi sütün içine koyun ve kaybedecek bir dakikanız bile olmadığını bilerek diş hekimize başvurun.
